Two Truths & AI – zostańcie detektywami AI

 Jak rozmawiać z uczniami o tym, że nie wszystko, co widzimy w internecie, jest prawdziwe? Można oczywiście długo tłumaczyć, czym są deepfake’i, manipulacja obrazem czy treści wygenerowane przez sztuczną inteligencję. Można też… zamienić uczniów w detektywów.

Znalazłam bardzo ciekawą grę, którą śmiało można wykorzystać na zajęciach: Two Truths & AI

To prosta, darmowa gra przeglądarkowa, z której można korzystać bez logowania. Uczeń otrzymuje trzy obrazy lub plakaty i jego zadaniem jest wskazanie tego, który został wygenerowany albo zmodyfikowany przez AI.

Najciekawsze jest jednak to, co dzieje się później. Uczniowie poznają wskazówki, które mogą pomóc w rozpoznawaniu treści wygenerowanych przez sztuczną inteligencję. Zwracają uwagę między innymi na dziwny tekst, szczegóły obrazu, niespójności czy elementy, które wyglądają nienaturalnie.

https://www.commonsense.org/games/two-truths-and-ai

I właśnie tutaj zaczyna się pomysł na lekcję.  Zostań detektywem AI 

Grupa: klasy 5–6
Czas: 45 minut
Temat: Czy można rozpoznać obraz wygenerowany przez AI?
Cele lekcji

Uczeń:

• rozpoznaje wybrane oznaki treści wygenerowanych przez AI,
• zwraca uwagę na szczegóły i niespójności w obrazie,
• uzasadnia swoją opinię, podając konkretne argumenty,
• rozumie, że obraz może wyglądać wiarygodnie, a mimo to być sztucznie wygenerowany,
• rozwija krytyczne myślenie i uważność podczas korzystania z treści cyfrowych.
  
  

1.Czy potrafisz przechytrzyć AI?

• Na początek uczniowie grają w Two Truths & AI.
• Otrzymują trzy obrazy i próbują wskazać ten, który został wygenerowany lub zmieniony przez AI.
• Nie podajemy od razu odpowiedzi.
• Po wyborze rozmawiamy:

2. Co sprawiło, że wybraliście właśnie ten obraz?

• Zapisujemy na tablicy spostrzeżenia uczniów.
• Następnie uczniowie poznają wskazówki, które mogą pomóc w analizowaniu obrazów:

• nietypowy lub nieczytelny tekst
• dziwnie wyglądające dłonie, palce lub twarze
•  niespójne szczegóły
• elementy, które nie pasują do siebie
•  nienaturalne cienie lub odbicia
•  powtarzające się elementy
•  szczegóły, które „nie mają sensu”

Ważne: podkreślamy, że żadna pojedyncza wskazówka nie daje pewności. Obraz należy analizować całościowo.

Litery 3D – gdy matematyka spotyka wyobraźnię

 

Na ostatnich zajęciach uczniowie zamienili zwykłe litery w przestrzenne konstrukcje 3D. To zadanie okazało się nie tylko ciekawą zabawą plastyczną, ale także praktycznym ćwiczeniem rozwijającym umiejętności matematyczne i wyobraźnię przestrzenną.

Tworząc litery 3D, dzieci poznawały zasady perspektywy, uczyły się obserwować kierunek światła oraz stosować światłocień, aby nadać rysunkom głębię. Każda kreska miała znaczenie – odpowiednio poprowadzone linie sprawiały, że płaska kartka zamieniała się w obraz przypominający prawdziwy, trójwymiarowy obiekt.

Podczas pracy uczniowie ćwiczyli:

• orientację przestrzenną,
• dokładność i cierpliwość,
• dostrzeganie proporcji,
• kreatywne rozwiązywanie problemów.

Efektem były wyjątkowe projekty pokazujące, że matematyka nie ogranicza się do liczb i działań. Można ją odnaleźć również w sztuce, projektowaniu i codziennym otoczeniu. Rysowanie liter 3D to doskonały przykład nauki przez działanie – dzieci samodzielnie odkrywały, jak działają perspektywa i geometria.

Jestem dumna z zaangażowania oraz pomysłowości młodych artystów. Powstałe prace udowadniają, że nauka może być jednocześnie twórcza, inspirująca i pełna dobrej zabawy.

Lekcja historii wcale nie musi być nudna

Pracując w zespołach, wyszukiwaliśmy informacje o Polsce, wybieraliśmy najważniejsze treści, a następnie wygenerowaliśmy głosy lektorskie AI i połączyliśmy wszystko w jeden wspólny film edukacyjny. To była świetna lekcja historii, współpracy i nowoczesnych technologii!

„Afryka Kazika” jako punkt wyjścia do wieloaspektowej pracy z lekturą

 

Lektura „Afryka Kazika” stała się dla nas nie tylko omawianą książką, ale przede wszystkim inspiracją do realizacji wielu treści z podstawy programowej w sposób aktywny, twórczy i interdyscyplinarny.

Zamiast tradycyjnej analizy tekstu, postawiliśmy na doświadczenie, działanie i emocje.

1. Kultura i sztuka Afryki – maski jako opowieść
Uczniowie poznawali afrykańskie maski, ich znaczenie oraz funkcje kulturowe. Rozmawialiśmy o tym, że maski nie były jedynie dekoracją – pełniły role rytualne, symboliczne, często związane z obrzędami, tańcem i opowieściami.

Dzieci następnie samodzielnie opisywały wybraną maskę, zwracając uwagę na kolorystykę, formę, możliwe materiały oraz emocje, jakie wywołuje. To ćwiczenie rozwijało zarówno kompetencje językowe, jak i wrażliwość estetyczną.

2. Muzyka Afryki – rytm, współpraca, ekspresja
Ważnym elementem zajęć była także muzyka. Uczniowie poznali tradycyjne instrumenty afrykańskie i ich znaczenie w kulturze.

Następnie, korzystając z materiałów codziennego użytku, dzieci samodzielnie tworzyły własne instrumenty perkusyjne. Zwieńczeniem pracy była klasowa orkiestra — wspólne granie, słuchanie siebie nawzajem i budowanie rytmu. To doświadczenie doskonale wspierało rozwój kompetencji społecznych, współpracy oraz poczucia sprawczości.

3. Twórcze projektowanie i technologie
Na zakończenie uczniowie projektowali własne maski na papierze, wykorzystując wzory inspirowane kulturą afrykańską. Następnie ich prace zostały przekształcone przy użyciu narzędzi AI w modele 3D, co pozwoliło im zobaczyć swoje projekty w nowej, atrakcyjnej formie.

To połączenie tradycyjnej twórczości plastycznej z nowoczesnymi technologiami było dla uczniów szczególnie angażujące.

Efekt dydaktyczny
Praca z lekturą „Afryka Kazika” stała się okazją do realizacji wielu obszarów podstawy programowej: edukacji polonistycznej, plastycznej, muzycznej, społecznej i cyfrowej.

Zamiast omawiać tekst – uczniowie go „przeżyli”.

Magiczna maszyna sprzedająca

Wyobraź sobie lekcję, na której dzieci same stają się… programem! Zamiast siedzieć w ławkach, działają, decydują i „uruchamiają” własny system krok po kroku. Trochę ruchu, trochę śmiechu i nagle okazuje się, że trudne pojęcia jak algorytmy czy warunki „jeśli–to” stają się banalnie proste. Witaj w Szkole bez nudy — tu nauka naprawdę działa!

Dzisiaj zaproponuję  zabawę ruchową, podczas której  której uczniowie wcielają się w elementy programu komputerowego, tworząc „żywy” automat sprzedający. Każde dziecko odgrywa konkretną rolę – razem budują system, który działa według określonych zasad, dokładnie tak jak prawdziwy program. 

Odkrywają, że programowanie to nie tylko komputery, ale przede wszystkim sposób myślenia i podejmowania decyzji. Poprzez ruch, zabawę i współpracę wcielają się w elementy „programu”, który musi działać według określonych zasad. Dzięki temu w naturalny i angażujący sposób poznają podstawy algorytmów oraz logiki — ucząc się przez doświadczenie, a nie teorię.

Opis aktywności:

1. Podział ról:

• jedno dziecko – wrzutnik monet (przyjmuje „monety” od klientów),
• jedno dziecko – panel wyboru produktu (przyjmuje decyzję: co chcemy kupić),
• kilka dzieci – logika programu (analizują dane i podejmują decyzję),
• jedno lub dwa dzieci – wydawanie produktu (np. podają kartkę z napisem „sok”),
• opcjonalnie: dziecko jako wyświetlacz komunikatów.

1. Symulacja działania:

• „klient” podchodzi i wrzuca określoną liczbę monet (np. kartoniki),
• wybiera produkt,
• „logika programu” analizuje sytuację według ustalonych reguł,
• automat reaguje:
  jeśli warunki są spełnione → wydaje produkt,
  jeśli nie → wyświetla komunikat (np. „za mało pieniędzy”).

1. Przykładowy program (reguły):

• jeśli wrzucono 2 monety → wydaj „sok”
• jeśli wrzucono 1 monetę → pokaż komunikat „za mało”
• jeśli wrzucono 3 monety → wydaj „sok” i „resztę”

1. Rozszerzenia zabawy:

• dodanie większej liczby produktów (np. woda, baton),
• wprowadzenie „błędów systemu” (np. brak produktu),
• zamiana ról, aby każdy mógł spróbować innej funkcji.

Czego uczniowie się uczą:

• warunków logicznych (JEŚLI–TO) – rozumienia zależności i decyzji,
• algorytmicznego myślenia – krok po kroku analizują proces działania,
• pracy zespołowej – każdy element jest ważny dla działania całości,
• podstaw programowania bez komputera – uczą się poprzez ruch i zabawę,
• logicznego wnioskowania i rozwiązywania problemów.

„Z dziennika Kazika” – jak powstał nasz film?

Film „Z dziennika Kazika” to wyjątkowy projekt uczniów klasy 3c Szkoły Podstawowej nr 5 w Słupsku, inspirowany lekturą „Afryka Kazika” Łukasza Wierzbickiego. To jednak nie tylko opowieść o podróżach – to także historia wspólnej pracy, kreatywności i odkrywania nowych technologii.

Od pomysłu do scenariusza
Pracę rozpoczęliśmy od stworzenia planu wydarzeń na podstawie lektury. Następnie uczniowie wyodrębnili najważniejsze postacie i sceny, które miały pojawić się w filmie.

Rysunki ożywione przez AI
Każdy uczeń przygotował rysunki bohaterów. Następnie zostały one przekształcone za pomocą sztucznej inteligencji w figurki, które mogły „wystąpić” w animacji. Podobnie powstawały tła – najpierw rysowane, a potem generowane w formie przestrzennych scen 3D.

Animacja w Scratchu
Gotowe elementy zostały zaimportowane do programu Scratch, gdzie uczniowie – pracując w parach lub indywidualnie – tworzyli animacje. Każdy zespół odpowiadał za wybraną scenę.

Wspólna praca w Canvie
Efekty pracy były zapisywane jako screeny animacji i umieszczane we wspólnej prezentacji w Canvie, co pozwoliło połączyć wszystkie sceny w jedną spójną całość.

Głos młodych twórców
Teksty zostały nagrane przez uczniów przy użyciu dyktafonu. Następnie wszystkie elementy – obraz i dźwięk – zostały połączone w finalny film.

Szczególnym elementem projektu są postacie stworzone na podstawie dziecięcych rysunków oraz cyfrowo wygenerowane tła, które nadały całości wyjątkowy charakter. Głosy uczniów dodały autentyczności i ożywiły historię.

„Z dziennika Kazika” to dowód na to, że nauka może być przygodą – wystarczy połączyć literaturę, wyobraźnię i nowoczesne technologie.

Mieszkańcy ogrodów – film przyrodniczy uczniów klasy 3c

Na zajęciach edukacji informatycznej uczniowie realizowali projekt „Mieszkańcy ogrodów”, którego efektem jest własny film przyrodniczy.