Jak rozmawiać z uczniami o tym, że nie wszystko, co widzimy w internecie, jest prawdziwe? Można oczywiście długo tłumaczyć, czym są deepfake’i, manipulacja obrazem czy treści wygenerowane przez sztuczną inteligencję. Można też… zamienić uczniów w detektywów.
Znalazłam bardzo ciekawą grę, którą śmiało można wykorzystać na zajęciach: Two Truths & AI
To prosta, darmowa gra przeglądarkowa, z której można korzystać bez logowania. Uczeń otrzymuje trzy obrazy lub plakaty i jego zadaniem jest wskazanie tego, który został wygenerowany albo zmodyfikowany przez AI.
Najciekawsze jest jednak to, co dzieje się później. Uczniowie poznają wskazówki, które mogą pomóc w rozpoznawaniu treści wygenerowanych przez sztuczną inteligencję. Zwracają uwagę między innymi na dziwny tekst, szczegóły obrazu, niespójności czy elementy, które wyglądają nienaturalnie.
https://www.commonsense.org/games/two-truths-and-ai
I właśnie tutaj zaczyna się pomysł na lekcję. Zostań detektywem AI
Grupa: klasy 5–6
Czas: 45 minut
Temat: Czy można rozpoznać obraz wygenerowany przez AI?
Cele lekcji
Uczeń:
- rozpoznaje wybrane oznaki treści wygenerowanych przez AI,
- zwraca uwagę na szczegóły i niespójności w obrazie,
- uzasadnia swoją opinię, podając konkretne argumenty,
- rozumie, że obraz może wyglądać wiarygodnie, a mimo to być sztucznie wygenerowany,
- rozwija krytyczne myślenie i uważność podczas korzystania z treści cyfrowych.
- Na początek uczniowie grają w Two Truths & AI.
- Otrzymują trzy obrazy i próbują wskazać ten, który został wygenerowany lub zmieniony przez AI.
- Nie podajemy od razu odpowiedzi.
- Po wyborze rozmawiamy:
2. Co sprawiło, że wybraliście właśnie ten obraz?
- Zapisujemy na tablicy spostrzeżenia uczniów.
- Następnie uczniowie poznają wskazówki, które mogą pomóc w analizowaniu obrazów:
- nietypowy lub nieczytelny tekst
- dziwnie wyglądające dłonie, palce lub twarze
- niespójne szczegóły
- elementy, które nie pasują do siebie
- nienaturalne cienie lub odbicia
- powtarzające się elementy
- szczegóły, które „nie mają sensu”
Ważne: podkreślamy, że żadna pojedyncza wskazówka nie daje pewności. Obraz należy analizować całościowo.